Wederzijds begrip bij PTSS – deel 2

Aan de slag

In de vorige blog zijn we dieper ingegaan op “Begrijpen wat er gebeurt”- wat zijn triggers, herbelevingen en wat houdt vermijding in. “Plan van aanpak”- hoe werkt het autonome zenuwstelsel en in welke verschillende fases kan iemand zitten.

Je begrijpt nu meer over de verschillende fases waar iemand in kan zitten. Hoe zien deze er voor jou of je naasten uit…? Daar gaan we nu mee aan de slag.  

Kenmerken

Dit is een hulpmiddel waaraan jij en je omgeving kunnen herkennen in welke fase jij je bevindt. Begin met de fase waarin jij je het meeste bevindt en beantwoord de volgende vragen:

  • Wat voel je?
  • Waar denk je aan?
  • Wat doe je? – Wat ziet/herkent je omgeving?
  • Hoe praat je? – Wat hoort je omgeving?
  • Wat gebeurt in het lichaam? – Hoe kan je omgeving bijv. iets aan je lichaamshouding zien?
  • Hoe is in deze toestand je relatie tot: nachtrust, middelen gebruik, voeding en sport/beweging? (Dit kan goed door je omgeving opgemerkt worden)

Nu kun je de tools aan het overzicht gaan toevoegen.

Tools

Deze kunnen helpend zijn wanneer je afdaalt op de ladder – om niet verder weg te zakken – bovenaan de ladder te blijven.
Een tool die je bijvoorbeeld kunt inzetten: De kracht van ademhaling.

Beantwoord de volgende vragen:

  • Waar word je blij van?
  • Wat vind je leuk om te doen?
  • Wie geeft je een veilig gevoel?
  • Hoe kun jij weer ontspannen?

Niet iedere tool is effectief in alle fases. Het is raadzaam deze bij het passende overzicht te plaatsen. Iemand die zich in vechten-vluchten bevindt heeft namelijk andere tools nodig dan bij bevriezen-ineenstorting-dissociatie.

Voorbeeld:

Je merkt bij je partner op dat hij constant opzoek is naar de confrontatie, hij praat hard en is kortaf. Je ziet dat hij zijn vuisten gebald heeft. Dit is een duidelijk signaal dat hij zich in het midden van de ladder bevindt.

In deze fase is er bijna geen ruimte meer om informatie te verwerken. Er stroomt te veel energie door het systeem – wordt overspoeld. In deze situatie is het niet handig om allerlei vragen te stellen en op zijn gedrag in te gaan. Dit kan er zelfs voor zorgen dat hij nog verder afdaalt op de ladder. Het systeem moet in een rustiger vaarwater komen.

Laat de persoon uitrazen en luister in plaats van op inhoudelijke informatie in te gaan. Hierbij kan het helpend zijn om fysiek in beweging te komen. Stel voor om buiten te gaan wandelen. Of geef hem een reminder dat het misschien goed is om even te gaan sporten.

Nu kun je als team samen aan de slag zou je denken. Een belangrijk deel wordt alleen vaak vergeten. 

Dat je omgeving jouw problematiek begrijpt is belangrijk. Vaak wordt over het hoofd gezien dat het net zo belangrijk is dat de persoon met PTSS zich kan inleven in zijn of haar omgeving. 

Hierover lees je meer in de volgende blog….

Recommended Posts